przejdz do zawartosci

up

Szukaj




wielkość czcionki A A A

Gospodarka

Podstawowym problemem niepodległego państwa było rozwiązanie problemów gospodarczych: w kraju szalała hiperinflacja (ponad 500% w 1990 roku), ogromne zadłużenie zagraniczne nie pozwalało na inwestycje. Sytuację utrudniały dodatkowo takie czynniki, jak ukryte bezrobocie, przestarzały i nieefektywny przemysł, zacofane rolnictwo. Ustawy o działalności gospodarczej z 1988 r. i uwolnienie cen w lipcu 1989 r nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Polska zdecydowała się na wprowadzenie tzw. planu Balcerowicza, autorstwa ówczesnego ministra finansów, który zakładał liberalizację cen wewnętrznych, wzrost importu, zaostrzenie kontroli płac i polityki finansowej wobec przedsiębiorstw, wprowadzenie stopy procentowej wyższej od inflacji, ustabilizowanie kursu dolara i wprowadzenie jego wymienialności. W efekcie gospodarka polska ustabilizowała się i otworzyła na świat. Zreformowano system bankowy i politykę pieniężno-kredytową. Utworzono w Polsce rynek kapitałowy i rynek pracy. W lipcu 1990 r. Sejm uchwalił ustawę prywatyzacyjną. W następnych latach wprowadzono podatek dochodowy od osób fizycznych (lipiec 1991) i podatek VAT (1992 r.).

Ogromne znaczenie wśród reform systemowych miały zapoczątkowane przekształcenia własnościowe, usamodzielnienie przedsiębiorstw i pobudzenie wewnętrznej konkurencji. Polityka prywatyzowania majątku państwowego, wprowadzania zasad wolnorynkowych i radykalne zmniejszanie deficytu budżetowego zaczęło przynosić efekty. W 1992 roku inflacja spadła do 43%, a w kolejnych latach osiągnęła wartość jednocyfrową (pod koniec 2001 spadła poniżej 4 %). Sukcesy gospodarcze kolejnych rządów skłoniły wierzycieli do redukcji polskiego zadłużenia o 50% , a firmy zachodnie - do inwestowania w Polsce. W 1991 roku ruszyła w Warszawie Giełda Papierów Wartościowych, rosło też PKB (w 1993 r. wzrost wyniósł 4%, w 1995 - już 7%). W pełni wymienialna złotówka przeszła w roku 1995 denominację (1 PLN = 10 000 zł), a sukces polskich reform ustabilizował kurs dolara.

Obecnie Polska jest krajem o stabilnym systemie politycznym, rozwijającej się gospodarce, aktywnie działającym w strukturach międzynarodowych (m.in. członkiem WTO, OECD, CEFTA). Rozwój gospodarczy, choć ostatnio wolniejszy, jest jednak trwały i podtrzymywany głębokimi reformami społecznymi: m.in. reformą systemu emerytalnego i systemu opieki zdrowotnej. Od dziesięciu już lat trwa proces dostosowywania przepisów oraz instytucji gospodarczych do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej. Już dziś UE jest najważniejszym partnerem handlowym Polski. Do UE trafia 70% eksportu, z krajów Unii pochodzi ponad 60% importu.

Zmiany wynikające z procesu transformacji rozpoczętego w 1989 r. wywołały istotne przewartościowania we wszystkich dziedzinach działalności gospodarczej. Ich podstawową przesłanką jest dokonane już, efektywne wdrożenie reguł swobodnego rynku, opartego na dominującej i stale rosnącej pozycji prywatnej przedsiębiorczości. Głównym motorem wzrostu gospodarczego w Polsce stał się sektor prywatny, a prywatyzacja (odgórna i oddolna) przyczyniła się do powstawania bardziej konkurencyjnych struktur w gospodarce. W 2001 r. sektor prywatny wytwarzał już prawie 75% produktu krajowego brutto, zatrudniając ponad 70% wszystkich aktywnych zawodowo Polaków.

Tak jak w krajach Unii Europejskiej, najtrudniejsze w prywatyzacji i restrukturyzacji okazały się branże ciężkie, o szczególnym znaczeniu społecznym. Trwa proces prywatyzacji grupy dużych przedsiębiorstw w przemyśle hutniczym, chemicznym i maszynowym, a także w energetyce (proces prywatyzacji już trwa, a zainteresowanie inwestorów z zagranicy tą branżą szybko rośnie), gazownictwie, transporcie (przede wszystkim PKP), a także w przemyśle wydobywczym. Zmiany w strukturze własnościowej gospodarki i właściwe funkcjonowanie rynku wymagały stworzenia ram prawnych wspierających rozwój swobodnej i rzetelnej konkurencji. Proces ten zamknął się uchwaleniem - pod koniec lat 1990-tych - m.in. ustaw dotyczących swobody działalności gospodarczej, reguł udzielania i monitorowania pomocy publicznej oraz implementujących acquis communautaire (porządek prawny Unii Europejskiej)

w odniesieniu do swobodnego przepływu towarów (krajowy system oceny zgodności, odpowiedzialność producenta za wyrób oraz bezpieczeństwo produktu). Obowiązujące od 2001 r. nowe prawo spółek jest w pełni zgodne z wspólnotowymi regulacjami określającymi zasady rejestracji i funkcjonowania podmiotów gospodarczych.

Po ponad dekadzie, poziom deregulacji polskiej gospodarki jest już zbliżony do istniejącego w UE, a dzięki konsekwentnym zmianom w przepisach zniknęły - pozostałe w spadku po okresie gospodarki socjalistycznej - ostatnie różnice w traktowaniu podmiotów gospodarczych. Nie ma już znaczenia forma własności, wielkość, branża czy narodowość właściciela przedsiębiorstwa.

Poleć znajomemu | Wersja do druku

1 LeszekBalcerowicz, image

Profesor Leszek Balcerowicz

1  MG 5538, image

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

1 AMCieszewscy 20071227 3957, image

Centrum biznesowe zaprojektowane przez światowej sławy architekta Normana Fostera

1 AMCieszewscy 20071110 IMG 1433, image

Nowoczesne centrum Warszawy

AMCieszewscy Warszawa013, image

Polska sprzyja inwestorom

AMCieszewscy Warszawa081, image

Nowoczesna infrastruktura drogowa