przejdz do zawartosci

up

Szukaj




wielkość czcionki A A A

Wielkanoc

Jest najstarszym i najważniejszym świętem chrześcijańskim w Polsce, upamiętniającym zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. To święto ruchome. Obchodzi się je w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca (między 21 marca a 25 kwietnia).

Poprzedzający Wielkanoc tydzień, w czasie którego Kościół i wierni wspominają najważniejsze dla wiary chrześcijańskiej wydarzenia, nazywany jest Wielkim Tygodniem. Najistotniejszym jego okresem jest Triduum Paschalne (od Mszy Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek do Wigilii Paschalnej w sobotę wieczór). W niedzielę o świcie odbywa się rezurekcja – uroczyste nabożeństwo z procesją, podczas którego wierni radują się ze Zmartwychwstania Pańskiego.

Święta Wielkanocne w Polsce są niezwykle barwne, towarzyszy im radość oraz wiele religijnych i ludowych obrzędów. 

Niedziela Palmowa

Niedziela Palmowa to ostatnia niedziela przed Wielkanocą i pierwszy dzień Wielkiego Tygodnia, która upamiętnia przybycie Jezusa do Jerozolimy. W kościołach święci się palemki – rózgi wierzbowe, gałązki bukszpanu, malin, porzeczek, ozdobione kwiatkami, mchem, ziołami, kolorowymi piórkami. Symboliczne uderzenie domowników palemką zapewnia im szczęście przez cały rok. Palmy zatknięte za obraz lub włożone do wazonów chronią dom przed nieszczęściem i złośliwością sąsiadów. W wielu miejscach w kraju, zgodnie ze staropolskimi tradycjami, odbywają się konkursy na najpiękniejszą i największą palmę. Jednym z najsłynniejszych konkursów tego typu jest ten odbywający się w parafii Łyse na Kurpiach. Najwyższe palmy mają ponad 10 m długości.

Święconka 
Wielka Sobota jest dniem radosnego oczekiwania. Tego dnia przygotowuje się święconkę - ozdobny koszyczek z jedzeniem, który święci się w kościele. Nie może w nim zabraknąć jajek, będących symbolem  narodzenia i nowego życia, baranka z cukru symbolizującego umęczonego Chrystusa, chleba, soli, wędliny, chrzanu, świątecznego ciasta. Święconkę zjada się następnego dnia, w niedzielę po rezurekcji, podczas śniadania wielkanocnego. 

Śniadanie wielkanocne
W Wielką Niedzielę po rezurekcji rodzina zasiada do świątecznego śniadania. Uroczysty stół przykryty jest białym obrusem, udekorowany pisankami, kurczaczkami, baziami czy świeżymi kwiatami, które wprowadzają wiosenny nastrój. Na „honorowym” miejscu stoi koszyczek ze święconką. Śniadanie wielkanocne rozpoczyna się od dzielenia się poświęconym jajkiem, co podobne jest w swej formie i symbolice do bożonarodzeniowego łamania się opłatkiem. Tego uroczystego poranka najpierw zjada się pokarmy, które zostały poświęcone poprzedniego dnia. Na stole nie może zabraknąć tradycyjnego żuru, mięs, wędlin, pasztetów, faszerowanych jajek, a na deser drożdżowej babki, sernika i mazurków – kruchych ciast z polewą kajmakową lub czekoladową. Dzieci uwielbiają  czekoladowe zajączki, kurczaczki i baranki.

Pisanki
Jaja, królujące na wielkanocnym stole, są symbolem życia i odrodzenia. Pięknie zdobione od wieków dekorują polskie stoły podczas świąt wielkanocnych.  Wprawdzie przez lata sposoby barwienia i dekorowania jaj zmieniły się, ale tradycja pozostała.  Tradycyjne pisanki robi się tworząc wzory na skorupce jajka rozgrzanym woskiem. Ozdobione w taki sposób jaja barwi się, by na koniec zetrzeć warstwę wosku ukazując nakreślone motywy. Najczęściej spotykane na pisankach symbole to baranek, krzyż, kwiaty i inne motywy wiosenne.

Lany Poniedziałek 
Śmigus-dyngus - Lany Poniedziałek przypada w drugi dzień świąt w Poniedziałek Wielkanocny. To zabawa, która polega na polewaniu wodą bliskich, a nawet nieznajomych osób. Tradycja ta nawiązuje do dawnych praktyk pogańskich, łączących się z symbolicznym budzeniem się przyrody do życia, wiosennym oczyszczaniem z brudu i chorób. Zmoczone tego dnia panny miały większe szanse na zamążpójście.

Do dziś w wielu wsiach na południu Polski pozostał żywy zwyczaj kropienia wodą święconą pól w poniedziałkowy ranek. Często towarzyszy mu robienie psikusów sąsiadom, takie jak zamienianie bram, umieszczanie na dachach narzędzi rolniczych, chowanie wiader na wodę.
        
Zabawy wielkanocne
W Polsce od wieków znana jest zabawa zwana „na wybitki”. Dwie osoby stukają się trzymanymi w ręku pisankami. Wygrywa ten, kogo jajo pozostanie całe.

Poleć znajomemu | Wersja do druku

AMCieszewscy pisanki 082, image

Tradycyjne pisanki

AMCieszewscy pisanki 033, image

Pisanka ze strusiego jaja

AMCieszewscy 20090410 9999 1, image

Palmy wielkanocne z Lipnicy Murowanej

AMCieszewscy 20090405 9999 82, image

Palma wielkanocna biorąca udział w konkursie na najwyższą palmę, Łowicz

AMCieszewscy 20090405 9999 38, image

Tradycyjna palma wielkanocna, Łowicz

AMCieszewscy 20080322 4295, image

Święcenie pokarmów w kościele na Bielanach, Warszawa

AMCieszewscy 20080320 4255, image

Bazie - wielkanocny symbol